Category Archives: Côte d’Azur

ANTOINE DE MAXIMY

Is hy ‘n joernalis ?  Is hy ‘n antropoloog ?  Is hy ‘n diplomaat?  Dit is moeilik om hierdie kwiksilwer-persoonlikheid vas te pen.

Antoine de Maximy het al die wêreld deur televisieprogramme gemaak, met sy reise na onbekende streke en onbekende mense.  Tog is die streek nie altyd so onbekend nie.  Hy ry rond op ‘n soort motorfiets-met-sywa en gesels met ‘n toestel wat hom afneem.

Die lys van streke wat hy al besoek het, is treffend — Chile, Namibië, San Salvador, Croasië, om maar vier uit die tientalle te noem.

Die meeste van die tyd, soos hy met mense op straat verkeer, word hy vriendelik ontvang.  Hier en daar is daar uitsonderings, wat die aspek van cinema vérité  in sy werk uitlig.

Die sleutelaksie in die program is die poseer van die vraag : Mag ek vanaand by jou huis kom slaap?  Sy dit  in ‘n woonstel in Amsterdam of in ‘n struis in die bosse van Malawi, sê die meeste mense ja en met sy vertrek in die oggend voel jy of gehegte vriendskappe hier gesmee is.

Daar is seker geld agter só ‘n program en ek meen dat hy tog ‘n filmspan by hom het al voel mens dat hy stoksielalleen is.

Dit is die kansvattery, die uithouvermoeë, die geduld, die beurende nuuskierigheid en die gawe om mense te laat lag, al is hulle kultureel van mekaar verwyder, wat hierdie programreeks so uitsonderlik maak.

Hy het ‘n innemende persoonlikheid, met ‘n ondeunde glim in die oog, en ‘n oor-die-skouer-benadering.  Sy belang in alle mense en ja, die liefde, straal deur.

© Willem van der Walt

www.loertoer.wordpress.com

Les Semboules, Antibes

Julie, 2018

 

Bron

France TV

 

Beelde

rfi.fr

colemaison.fr

ledauphine.com

 

 

Advertisements

Skadu oor Frankryk

Dit is vir my moeilik en laat my ambivalent om hierdie onderwerp aan te neem.  Tourne la page, mag die Franse sê.  Blaai om.  Dis meer as nuuskierigheid.  Ons moet onthou, sodat ons kan poog om dit nie weer te doen nie.  Tog gebeur dit op verskillende maniere en plekke nou.  Dit gaan oor die Besetting van Frankryk tydens die Tweede Wêreldoorlog, die samewerking en die restitusie.

Die statistiek stem my donker.  Frankryk, word daar gesê, het met die Duisters saamgewerk meer as enige ander land in Europa, met die uitsondering van Hongarye.  76,000 Jode is deporteer en van daardie getal het 2,500 die doodskampe oorleef.  In Juniemaand van 1944, nog voor die Duitsers van Frankryk verdryf is, word 120,000 mense genoem as samewerkers wat gestraf sou word.

Die vertrek van die Duitsers lei tot ‘n donker tydperk in Franse geskiedenis, dalk vergelykbaar met die Groot Terreur tydens die Franse Revolusie in die jare 1790.

Daar was twee typerke in die restitusie van die land.  Een word genoem “die wilde tydperk” toe daar summiere teregstellings is, deur individuele mense en groepe, privaat en in die openbaar.  Vrouens wat verdag is van verhoudings met Duitse soldate se koppe is kaal geskeer en hulle is in die openbaar verneder.

Generaal de Gaulle het dié stopgesit en die proses is deur die howe oorgeneem.  Tussen 1944 and 1951 is ‘n totaal van 6,762 deur die ampelike howe tot die doodstraf veroordeel , maar slegs 791 is teregestel.  Die twee leiers van die Vichy-regering, Pétain en Laval, is, onder andere, verhoor.  Pétain is lewenslank tronkstraf toegedien en Laval is in 1945 deur vuurpelaton teregestel.

Ian Ousby, historikus van die Besetting, meen dat een van die grootste tragedies van die Besetting was die verdeling onder die Franse volk.  Van die samewerkers, veral die Milice wat met die Gestapo werksaam was, het gruweldade uitgevoer.  Maar die Franse Weerstand het self nie in dié verband stilgesit nie.

In Antibes, minder as drie weke ná die bevryding van die dorp op 24ste Augustus, 1944, in die sogenaamde “wilde tydperk”,  is tien verdagte samewerkers summier by Fort Carré teregestel.  Daar is dié wat sê ons moet die gebeurtenis in sy historiese verband sien.  Daar is ander wat meen dat dit die groot skande van die moderne tydperk in Antibes is.

© Willem van der Walt

www.loertoer.wordpress.com

Les Semboules, Antibes

Julie, 2018

Bronne

The Vintage News (internet)

Ian Ousby: Occupation  The Ordeal of France (Pimlico. 1999) 

 

Beelde

My tekeninge

Kyk ook

Argiewe, Franse Weerstand 1943 – 1944,  28/05/2017

 

DIE VYAND

Die laaste skote verstil.  Die vyand verdwyn oor die grens.  Ons vind die medewerkers; skeer hulle koppe kaal voor jouende skares.  Ek neem die slegstes van hulle na daardie woud en skiet hulle.  Toe vra ek die spieël:  “Wat soek ek aan diékant van die grens?”  Ek is die vyand. 

Frankryk 

 (Flitssage , RotsWolk-Uitgewers)

 

 

‘n Besoek aan Chapelle Ste Thérèse, Antibes

As tiener het ek vir die eerste keer moderne brandglasvensters in ‘n kerk gesien en dit was die Burgerspark NG kerk in Pretoria.  Dit het my opgeval dat dié kunswerk in ‘n amper kunslose tradisie van Protestante kerkgeboue, was ‘n wending.   Dit was die begin van my belang in artes sacrés. 

Chapelle Sainte Thérèse

Chapelle binne

 Die Chapelle Ste Thérèse in Antibes, vyftien minute se stap van waar ek bly, is seker twintig of dertig jaar gelede gebou.  Die eenvoudige argitektuur is innemend — kunsklip vir die buite muurvlakke en Romaanse boë aan die binne.  Maar dit was die brandglasvensters en die skilderye van die Stasies van die Kruis wat by my sal bly.

Dalk, die Hemelvaarding

St Georges en die Draak

Moeder en Kind

Die Goeie Skaapwagter

En twee van die Stasies van die Kruis

Ste Veronique – Stasie van die Kruis

Deposisie – Stasie van die Kruis

Dié Deposisietoneel is ongewoon en vir my treffend.  Tradisioneel word die toneel met Christus se regter arm wat die proses begin, uitgebeeld.

Altaarnis-muurskildery

Daar word geglo dat St Thérèse as kind deur Maria van die dood gered is.  Die vertaling op hierdie muurskildery:  Thérèse, kind, wonderfkuur deur Notre Dame.

En dié kunswerke verdiep wanneer mens die geskiedenis van Thérèse self ken.  Sy is in Normandie gebore.  In haar karige 24 jaar het sy ‘n geestelike piek bereik wat haar deur sommiges as die grootste heilige van die moderne tydperk beskou word.  Die Basilica de Lisieux in Noord Frankryk, wat haar lewe vier, kry die tweede grootste aantal pelgrimme ná Lourdes in Frankryk.

© Willem van der Walt

www.loertoer.wordpress.com

Les Semboules, Antibes

Junie, 2018

 

Bron

Wikipedia St Thérèse

 

Beelde

My foto’s

 

Kyk ook

Kleurvensters  4.6.2014

 

Kapel St Johannes die Doper – herbesoek

Ek was vroeg in Februarie dié jaar hier, die Kapel van St Johannes die Doper, in Antibes.  Ek het toe van anderkant die staal heining die plek besigtig.  Ek het verneem dat hulle elke jaar die 24ste Junie, tradisioneel beskou as die geboortedatum van Johannes die Doper, ‘n fête hier het en ek meen toe dat ek dalk verder sou kom en die binne van hierdie historiese plek te sien kry.

Die Kapel se Bisantynse toring

Maar vandag sien ek toe net ‘n enkele motor daar met ‘n geskrewe kennisgewing op die hek:  die fête vind eers vanaand plaas.  Maar die bestuurder van die motor is toe ‘n bejaarde dame wat die Kapel kom regkry het.  Ek stel my voor en praat oor my belangstelling.  Sy sê sy is Anna en stem in om my die Kapel te wys.

Die kliplaag – fondasie van die 5de eeu

Die eerste wat my opval, is ‘n uitgrawing langs die muur van die Kapel, ‘n verleentheid vir haar, maar vir my was dit ‘n blik op die klippe wat die fondament van die Kapel is, klippe wat in die vyfde eeu ná Christus neergelê is.  Dit is dus een van die oudste Christelike geboue in Europa.

Madame Anna sluit oop.  Die binne van die Kapel, plek vir nagenoeg vyftig,  het ek seker in my verbeelding opgebou en ek is toe ietwat teleurgestel.  Dit is barok, maar nie oordadig nie.  Dalk het ek iets Bisantyns verwag, wat die uiterlike struktuur van die gebou weerspieël.  Ja, dalk neem ek nie die duisend jaar ná die stigting van die Kapel in ag nie.  Dinge verander oor die jare.

Binne die Kapel

Dié Kapel is al van die laat-Middeleeue onder die beskerming van ‘n groep families in Antibes.  Madame Anna wys my toe die nisse in die Kapel waar die asse van dié voorsate bewaar word, nisse onder die naam De Profundis.  Hier mag ek nie foto’s neem nie.  En dié voorsate is háár voorsate.  Een van die marmer gedenkplate het geen graveerde naam en datums op nie.  Hier, sê sy met trots, sal ek en my man begrawe word.

Die begraf-nisse is agter dié twee Gotiese vensters, seker ‘n aangeboude deel

Die Guide-familie gedenksteen, dalk vier eeue oud

Ek ontdek toe dat die naam Guide haar voorsate se familienaam is, ‘n naam wat vroeër Italiaans was – Guidi.  Weer trots sê sy daar is in Toskana ‘n kasteel met die naam Guidi.  Geen twyfel, dink ek, hier is die bloed blou.

Die altaarskildery is vir my treffend — ‘n beeld van Johannes die Doper wat water oor Christus se hoof stort. Ondramaties en gevoelsvol.

Daar was twee ander kunswerke wat my tot denke gestem het.

‘n Kwesbare Johannes die Doper

‘n Kinderlike Notre Dame

My teleurstelling vervaag.  Kyk hoe lank is dié plek al hier, sê ek myself.  En dink wat dit vir mense beteken het.

© Willem van der Walt

www.loertoer.wordpress.com

Les Semboules, Antibes

24ste Junie, 2018

 

My foto’s

 

Kyk ook Die Kapel van St Johannes die Doper, Antibes, 16/2/2018

 

Met dank aan Madame Anna Guide

 

« Die Groot See »   — gedagtes en gevoelens

 

As ek by die sitkamervensteruitkyk, noord-oos oor die beboomde voorstede, sien ek die Middellandse See.  Tien jaar gelede, as jy vir my gesê het dit sal jou uitsig wees, sou ek gesê het, Droom maar.  Die lewe verras.

In die verte op die gespande gesigseinder, is daar ‘n wit veertjie van ‘n skip.  Watter waters is dié waarop daai seil verskyn?

Die Middellandse See word ‘n wieg en ‘n graf genoem.  As ons Westers is, dan is daardie wieg en graf ons s’n.

Mnujdra Tempels, Malta, 3500 vC, oudste groot geboue in die M’See

Die Mnujdra Portaal, tekens van voor-geskiedenis-argitektuur

Historici, lyk dit my, is ietwat soos moderne joernaliste:  skryf niks wat verveel nie, al is dit waar.  Skryf oor magstryde, oor oorloë, oor alliansies, oor verraad.  Net vir die smaak sprinkel bietjie kuns en argitektuur in.  Dit maak die bitter soet.  Homerus praat oor die wyndonker see … Is die rooierige kleur wat daar voorgestel word, per toeval?

Griekse trireem-aanvalsskip

Verbeel jou ‘n skoeneboks met bakleiende insekte.  Dit is die indruk wat ek van historici kry.  Daar was Fenisiërs, Grieke, Masedoniërs, Persiërs, Egiptenare, Romeine … en dan die dosyne kleiner groepe van inboorlinge wat teen kolonisering geveg het, wat alliansies gevorm het, wat slawe geword het of geslag is.  En dit is alles in die oos-Middellandse See.

Sicladiese kop, 2400 vC

Griekse kop, 400 vC

In die laaste vyfhonderd jaar van die millennium voor Christus, verskuif die swaartepunt na die Weste toe.  Die twee groot name is Rome en Carthago.  Vir meer as twee eeue het hierdie twee mekaar se kele afgesny in asemrowende veldslae en seegevegte.  Uiteindelik het Rome, wat nie, volgens historici, juis ‘n seevarende mag wou word nie, Carthago oorrompel en tot grondvlak vergruis.  Die ruïnes wat mens in vandag se Tunisië sien, is seker vir toeriste herbou.

Romeinse amfiteater, Siracuse

Ruïnes van Cartago, vandag Tunisië

Hier in Antibes, voorheen Antipolis, sit ek op stene wat hulle weet deel van Romeinse baddens was, baddens wat sentraal in hulle kultuur was, seker om die bloed onder hulle vingernaels uit te was.

Waar Romeine gebad het

© Willem van der Walt

www.loertoer.wordpress.com

Les Semboules, Antibes

Junie, 2018

 

Bronne

John Julius Norwich:  The Middle Sea. Vintage, 2007.

David Abulafia:  The Great Sea.  Penguin Books, 2011.

 

Beelde

Griekse trireem-aanvalboot – brittanica.com

Mnujdra Tempels, Malta, 3500 vC.  Oudste groot geboue in die M. See  –  infinito.it

Die Tempel Poort – dreamstime.com

Sicladiese kop, 2400 vC  –  greekartshop.com

Griekse kop, 500 vC – pinterest.com

Romeinse amfiteater, Siracuse – lolhostel.com

Ruïnes van Cartago – pinterest.com

 

 

 

 

 

 

Karl Marx en Monaco se roelettafels

Minder as ‘n jaar voor sy dood in Maart, 1883, besoek die kranklike Karl Marx die Franse Riviera.  En sy besoek kon dalk die kranksinnige Friederich Nietszche inspireer het om in die kusdorpie van Eze, anderkant Monaco, sy Also Sprach Zarathustra tussen 1883 en 1885 te skryf.  Marx was seker te siek om meer as briewe aan familie en vriende te skryf, briewe wat blykbaar selde in biografieë van hom genoem word, soos sy liefdesverse.

Karl Marx in 1882

EZE, skildery deur Winston Churchill

Marx het in Hotel de Russie in Monaco gebly en moes ‘n dokter raadpleeg, die arts van Charles III wat Monaco die voorkoms wat dit vandag het, bewerkstellig.  Marx het die relatiewe nuwe casino, ontwerp voor 1860 deur Gustav Eiffel, ook besoek.

Casino-voorportaal – my ontwetlike foto

Hier volg fragmente uit briewe aan sy dogter Eleanor:

Die ekonomiese basis van Monaco … is die casino.  As dit more gesluit word, sal Monaco na Europa beweeg.  Ek hou nie van die speelkamers nie … ‘n jong Russiese dame (die vrou van ‘n Russiese diplomaat en agent wat by die Hotel de Russie woon) wen 100 frank en verloor 6000 … Soms het sulke mense nie eers geld vir die terugreis nie …

In ‘n tweede brief …

Vir (‘n fooi van) 600 frank, onthul (die roelettafelbaas) vir jou die geheime van die wetenskap:  hoe jy met ‘n 1000 frank ‘n miljoen kan inpalm.  Die slagoffers van hierdie vangstellings is nie min nie.  Die mederheid spelers glo dat daar wel ‘n wetenskap van kansvat is … ‘n Mens sou dink dat jy voor die inwoners van ‘n malhuis staan …

Hy het darem die natuurskoon van die Riviera ook waardeer, wat in sy briewe voorkom.  Minder as ‘n jaar later is hy dood, een van die invloedrykste denkers in die geskiedenis.

© Willem van der Walt

www.loertoer.wordpress.com

Les Semboules, Antibes

Junie, 2018

 

Bron

Artikel  deur André Peyrégne, in NOUS Nice-Matin Junie, 2018  (My vertalings)

 

Beelde

Karl Marx 1882 – Wikipedia

Casino binne, buite – my foto’s

 

Kyk ook

EZE – eggo’s in eggo’s  26.6.2014

LA BELLE OTERO  o la la  7.7.2017

 

 

 

 

 

IRONIE IN DIE GESKIEDENIS

Die sade van die Christengeloof in Frankryk kon wel deur Paulus self gesaai gewees het.  Daar is ‘n legende dat hy Antipolis (vandag Antibes) besoek het.  Ek voel steeds die druk om ‘n verhaal oor die ontdekking, in ‘n verskuilde grot, van Die Brief aan die Inwoners van Antipolis te skryf.  Ons praat van twee duisend jaar gelede. Twee honderd en vyftig jaar ná Paulus, het die Kruis sentraal in die geloof en kultuur van dié gebiede, later Frankryk, geword.  Dit geld ook seker vir Europa. Verbeeld jou dan my verbasing en die ironiese respons toe ek die volgende beeld op ‘n toiletreiniger sien.

Daar sal moontlik diegene wees wat hierdeur geïnspireer word  — die Kruis word oral gevind.  Ek huiwer.  Watter ander motief kon daar gewees het?  ‘n Interessante bespreking …  Dalk verleen die Maltees vorm van hierdie kruis ‘n leidraad.

Richard, die Leeuhart, befaamde kruisvaarder, wat die Engelse leër op die Derde Kruistog deur die Midde-Ooste gelei het, Ciprus ingeneem het en Guy de Lusignan op die troon gestel het, om maar een ding te noem, en wie se naam as held in Europa sal voortleef … Hier is die naam weer, ‘n advertensie vir camembert en coulommier — Doux et Crémeux — wat « frabiqué en Normandie » word.

 Ek wonder wat hyself hieroor sou gesê het.  Die doux en crémeux pas nie juis nie die beeld van die skrouende, swaardswaaiend kryger nie.  Ja, die camembert is tog bietjie sterker, maar nog steeds nie toepaslik nie.

Dan, Garibaldi … In Nice, is daar ‘n Place Garibaldi met ‘n standbeeld van die man omring met Piedmontiese argitektuur.  Hy is hier gebore, toe Nice en Savoie deel van Italië was.  Dié twee streke het in 1860 Frans geword, ná onderhandeling met Italië en as gevolg van die Franse bystand met die verdrywing van die Oostenrykse besetters in die Italiaanse Skiereiland.  Vir een of ander rede dink ek aan Ché Guevara as ek aan Garibaldi dink.  Tussen alles wat hy gedoen het, het hy die oorname van Nissa la Belle, sy geboorte stad, en die Savoie, gehaat, en wou hartstogtelik dié twee streke met die verenigde Italië inlyf.  Hy het gesterf sonder dat hierdie passie verwesenlik is.  Die Franse swaai hom lof toe, hulle wat destyds oorweldigend gestem het om Frans te wees, eerder as Italiaans.

Die droefheid in die beeld se gelaat vertel die storie.  Die duif op sy kop is nie permanent nie.

© Willem van der Walt

www.loertoer.wordpress.com

Les Semboules, Antibes

Junie, 2018

 

Bron

John Julius Norwich: The Middle Sea (Vintage Books, 2007)

Beelde

My foto’s

 

 

 

%d bloggers like this: