DIONYSUS

Brons masker van Dionysus

Brons masker van Dionysus

Hier is hy – dramaties, aangrypend met sy speukbaard wat die wêreld volstraal …  ‘n brons masker van Dionysus, oftewel Bacchus, sy hare toe onder druiwetrosse.  Die oë het nog die erns van die eeue-oue kultus, ‘n erns wat in ons populêre kultuur verlore geraak het.

Hierdie masker, met trots uitgestal in die argeologiese museum, is in 1980 in die oorblyfsels van ‘n skeepswrak in die waters om Antibes opgediep. Die skatting is dat hierdie skip, swaar belaai met wyn-amfora, het tussen 80 en 60 jaar v. C. sy rieme hier styfgeloop. Die masker is van plunderaars gered.

Houers van wyn, die amfora

Houers van wyn, die amfora

Homerus noem hom as ‘n mindere god, maar Dionysus, al was sy ma ‘n sterfeling, was hoek en kant deel van die Griekse panteon, die grootste seep-opera in die geskiedenis.  En kort voor te veel eeue het die Dionysus-kultus nate uitgebars.   Teen 300 jaar v. C. was die kultus wydverspreid en geniet ‘n hoë aanhang.

Brons kop van Dionysus, Britse Musem  (Let mense - regs)

Brons kop van Dionysus, Britse Museum (Let mense – regs)

Dionysus word gekoppel aan vrugbaarheid en bevrugting.  Hy is die beskermheer van teater en skeppende kunste.  Hy beliggaam ekstatiese religie, sterk bevorder deur sy status as die god van wingerde, wynmaak en, seker, die inname van wyn.  Onder hom is daar ‘n hierargie van persoonlikhede, party van hulle, pragtig en sensueel, wat nie te veel klere aan het nie, ander met horings op hulle hoof wat fluitspeel in die woud en weer ander wat half mens, half perd is.  Interessante geselskap.

Bacchus

Bacchus

Met die opkoms van die Romeine, kry Dionysus nie net ‘n nuwe naam nie, maar ‘n nuwe dog kleiner baadjie.  Nog drie, vier eeue dan sal die stoere Christene aan die joleit stopsit.  Twee millennië later word die brons masker van Antibes se seebodem gelig.

Hier is hy en ek weet nie waarom dit nou by my opkom nie, maar lank gelede, nog voor ek ‘n tiener was, en lank voor ek van Nietszche se gedagtes oor Dionysus geweet het, het ek gewonder waarom hulle nie die kerkbanke opsy skuif nie.  En dans.

 

© Willem van der Walt

www.loertoer.wordpress.com

Les Semboules, Antibes

Januarie, 2017

Bronne

  1. Delaval, R. Thernot : Objets d’Antipolis. (Mémoire Millénaire, Antibes. 2011)
  2. Delaval, R. Thernot (red.): Aux Origines d’Antibes (Musée d’Archeologie, Antibes.)
  3. Cazenave (red.) : Encyclopédie des Symboles (La Pochothéque, Műnchen, 1996.)

Wikipedia  

Beelde

Dionysus-foto van poster – Willem  

Dionysus-kop  –  Wikipedia

Bacchus-beeld  –  crystalinks.com

 

 

  

 

 

Advertisements

Tagged: , , ,

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: