DIE MARMERARM – Piëta Bandini in Florence

Is hierdie arm die ontroerendste stuk beeldhouwerk wat ek ken? Ek reken so. Ek praat van die arm van die Christus-figuur in die afsettingsgroep, die Piëta Bandini,  deur Michelangelo, in Florence.  Die gedagte daaraan voer my terug en ek herleef  ‘n skemeraand in Florence. Ek dwaal die Duomo, die hoofkatedraal, binne en kom  onverwags ‘n groepie toeriste en hul gids teë. Die gids staan begeester  by Michelangelo se Piëta en uitwei, en ek glip nader.

Afsettingstoneel (1550) deur Michelangelo

Piëta Bandini Afsettingstoneel (1550) deur Michelangelo

Die man lewer kommentaar oor die beeldgroep – Maria Magdalena, Nikodemus en Maria by Christus wat pas van die kruis afgehaal is. Die gids vertel dat Michelangelo  72 was, toe hy met die beeldgroep begin het en  agt jaar daaraan gewerk het. Maar die beelde het nie die meester se goedkeuring weggedra nie.

Ek hang aan die gids se lippe.

Lang storie kort: Michelangelo het die beelde met ‘n beitel begin vernietig, die ledemate afgesny, en sou die hele werk tot niet gemaak het, as hy nie omgepraat was om die Piëta vir  Francisco Bandini te gee nie.  Bandini het ‘n beeldhouer, Tiberio Calcagni, gevra om die beeldgroep te restoureer en die  ledemate terug te sit. Een van die ledemate wat teruggesit is, is dié gestorwe Christus se arm.  Die ontroerende arm waaraan ek my verkyk…

Die marmerarm

Die marmerarm

Ek staan vasgenael na die arm en kyk, die doodsheid waarmee dit  in kontras met die vloeiende lyne van die liggaam vertoon.  Die arm hang half skeef, en wek die byna tasbare gevoel  dat die lewe daaruit gedreineer is, dat die dood ingetree het waar  pyn  gewoed het.

Elke besonderheid is daar, liefdevol met die  beitel uit die marmer voortgebring.  Vir my gevoel beeld Michelangelo die dood met hierdie gestorwe Christus treffender uit as wat die geval met die beroemde Piëta in die Sint Pieterskerk in Rome is.

Die Piëta in die Sint Pieterskerk, wat lank voor die Bandini Piëta gemaak is, is vir my ‘n rustiger uitbeelding van die dood, met albei figure mooi, en amper onaangeraak deur pyn en lyding. By die Bandini Piëta is daar niks van hierdie elegante klassisisme te bespeur nie.  Die Bandini Piëta se Christus is sigbaar dood. Leweloos. Sy liggaam  druip en Sy kop hang oor  na Maria  wat nie krag het om Hom te ondersteun nie en oorstelp is van droefheid.

Self-portret van Michelangelo

Self-portret van Michelangelo

Wat my verder omtrent die Bandini Piëta ontroer, is dat Michelangelo homself in die bebaarde figuur bo Christus  uitgebeeld het. Dis óf Nikodemus óf Josef van Arimatea, sê die kenners. Hoe ook al, dat Michelangelo homself so in dié toneel ingesluit het, slaan vir my op ‘n intimiteit van geloof wat skaars verwoord kan word. Of is dit omdat hy die beeldgroep aanvanklik gemaak het met die idee dat dit by sy  graftombe sou pryk?

Waarom wou Michelangelo sy Piëta ná al die jare se werk daaraan te vernietig? Die vraag bly my spook. En die gids verduidelik:

Michelangelo het eindelose probleme met die beeldgroep gehad: die Madonna se arm het afgeval… die kwaliteit van die marmer was nie oral op peil nie… en Michelangelo was gewoon ‘n perfeksionis wat nooit tevrede was met iets wat hy geskep het  het nie. Hy het die Pïeta eenvoudig nie goed genoeg geag nie.  Tog sê hy in dié tyd van sy lewe, Waarom moet ek nou sterf, noudat ek geleer het om beeldhouer te wees?

Michelangelo

Michelangelo

 

© Willem van der Walt

www.loertoer.wordpress.com

Les Semboules, Antibes

Januarie, 2017

Bron

Wikipedia Bandini Piéta

Beelde

Marmergroep  –  pinterest

Die arm  –  employees.oneonta.edu

Self-portret  –  florencewebguide.com

DaVolterra-portret van Michelangelo – travelsacrossitaly.com

 

Met dank aan Mike Oberholzer

 

Advertisements

Tagged: , , ,

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: