SICLADIESE KUNS – marmer geheime

 

Ongehoorde melodie van 5,000 jaar gelede

Ongehoorde melodie van 5,000 jaar gelede

 Hy speel harp.  Hy doen dit al nagenoeg vyf-duisend jaar.  Hy het destyds so goed gespeel dat iemand marmer uit klip gebeitel het en ‘n figuur van hom gemaak.  Ek het foto’s van hom gesien voordat ek by die glaskas in die Argeologiese Museum in Atene gestaan het en hom daar besigtig het.  Maar hy was nie die enigste een uit daardie streek en daardie tye nie.  Ek ontdek gou dat die harpspeler is nie tipiese nie, maar sy gelaat, ekstaties teruggegooi, is treffend, ‘n weerklank van die ander figure wat  oor die millennië meer nugter na my staar.

Hulle staar oor die jare ...

Hulle staar oor die jare …

Die Sicladiese Eilande lê oos van die Miceense skiereiland in Griekeland.  Hierdie Egeiese kultuur, sê hulle, floreer vanaf 3,300 tot 1,100 jaar v. C. en kunsgewys, staan hulle afgesonder  van Krete, Egipte, die Midde-Ooste en Griekeland.  Vir hierdie rede wek hulle al ‘n geruime tyd fassinering onder argeoloë, onder andere. Hierdie marmer figure is vanaf 10 cm tot amper lewensgroote en die styl is omiskenbaar Sicladies.

Die woordlose lied ...

Gesiglose misterie

Die bespiegelings oor die rol wat hulle gevul het, is veel.  Party meen dat die figure was beelde van godinne en word tydens rituele gebruik.  Ander glo hulle is poppe.  Ander redeneer weer dat hulle as votieffigure gebruik is, met bevrugtings- of begrafnisrituele.

Wat my tref,  is hoe kontemporêr hulle voorkom.  Die strakke eenvoud en geometriese formaliteit kon maklik deur ‘n modernistiese beeldhouer in die vroeë-20ste eeu van stapel gestuur word.  Constantin Brancusi, wat as die vader van moderne beeldhouwerk deur sommiges beskou word, het werke geskep wat nou aan die Sicladiese gees verwant is.   Dit was ‘n eienskap van modernisme (1890 – 1930) om tradisionele vorme te bevraagteken, verlaat en die primitiewe weer te wakker.

head-of-an-idol-c-2000-bc-cyclades-louvre

Godin, 2000 jaar v. C.

Constnantit Brancusi, 1920

Constantin Brancusi, 1920

Wat vir my ook interessant is, is die totale kontras tussen die vroulike figure van die Sicladiese kuns en die prehistoriese vroulike figure wat breed, swaar en oordonderend is.  Die Venus van Willendorf is ‘n voorbeeld.  Dit is amper asof die Sicladiese kunstenare die koms van groot verandering aangevoel het.

Aardse godin, 28,000 jaar gelede

Aardse godin, 28,000 jaar gelede

Hulle spook by my, dié figure.  Hulle is gesigloos, enigmaties. Die meerderheid is vroulik, elegant en suiwer in form.  Dit is moeilik om te dink dat hulle hulle uit growwe klip voordoen.  Die bespiegelings verdiep die misterie.  Hulle kyk van ‘n hoogte, ongeraak deur ons skarreling om hulle te verstaan.  As ek hulle met musiek sou voorstel, sal dit met ‘n enkele, sagte, ongebroke noot wees.  Hulle doem uit ‘n ander wêreld op.

cycladicwoman

Uit ‘n ander wêreld

 

© Willem van der Walt

www.loertoer.wordpress.com

Les Semboules, Antibes

Desember, 2016

 

Bronne

Histoire Visuelle de l’Art. Dir. Claude Frontisi. Larousse, Parys. 2002.

  1. Honour, J. Fleming: Histoire Mondiale de l’Art. Bordas, Parys. 1992.

 

Beelde

Harpspeler – sasgreekart.pbworks.com

Sicladiese beelde – bron verloor

Sicladiese figuur  –  bron verloor

Kop van godin  –  Modigliani-drawings.com

Brancusi form –  getty images

Venus van Willendorf  –  commons.wikipedia.org

Sicladiese vrou  –  bron verloor

 

Met dank aan Mike Oberholzer

 

Advertisements

Tagged: , , ,

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: