ART NOUVEAU en ART DECO: Yin en Yang van kuns

Ek soek roekeloos woorde vir die tergende kontras tussen Nouveau en Deco, kunsontwerpe wat in mekaar se nabyheid  hulle bestaan gevoer het en wat hier en daar begin oorvleuel het.

Art nouveau kom in die laat-19de eeu voor en begin na 1920 wegsmelt.  Art Deco vind ons vanaf 1920 en vier vir die volgende twintig jaar hooggety.

'n Nouveau-poster

‘n Nouveau-poster

'n Deco-poster

‘n Deco-poster

Vir my is art nouveau vroulik en deco, manlik.  Nouveau is ‘n pastelkleurige skildery in ‘n goue barokraam van ‘n soel-sensuele skoonheid wat soos ‘n gemaklike kat in die sagte aandgloed op ‘n sykussing lê in ‘n Belle Epoque-salon.  Deco is ‘n hoë-kontras wit-en-swart foto van ‘n man wat helder dag op ‘n sypad in die stad aanstryk.

Lautrec-poster

Lautrec-poster

Deco beeld - Rckefeller Sentrum, New York, 1932

Deco beeld – Rockefeller Sentrum, New York, 1932

Die arabesk in art nouveau verleng en sprei uit.  In deco, word die arabesk hoekig en dikwels met ‘n gestroopte lyn vervang.  Nouveau is warm en staties; deco, kil en bewegend.  Nouveau is tevrede met haar eie prag;  deco kyk windverwaai die verskiet in.  Om die nouveau-ontwerper is die weelderige fasades van Belle Epoque-geboue; om die deco-ontwerper, reglynige  wolkekrabbers.

De Lempicka: Potret van Marquis D'offitto, 1925 - 'n Deco-meesterstuk

De Lempicka: Portret van Marquis D’Affitto, 1925 – ‘n Deco-meesterstuk

Nouveau is poësie wat gesing word; deco, ‘n rasionele stelling.  In nouveau, verdik en verdun die lyne soos drupsels smeltende sjokolade.  Deco is peperment, trappe op.

Nouveau vloei met grasie geleidelik uit drie eeue se barokontwerp; deco marsjeer skielik uit die eerste twee dekades van die 20ste eeu.  Art nouveau verskyn voor die Groot Oorlog;  deco, ná.

In Darlingstraat, Kaapstad, staan daar die Ou Mutual-gebou, ‘n deco-meesterstuk deur Fred Glennie ontwerp en in 1939 voltooi.  As art nouveau toe al vervaag het, is dit amper asof hiermee die twee merkwaardige eras in kunsontwerp tot ‘n voleinde kom.

Mutual-gebou, Kaapstad, 1939

Mutual-gebou, Kaapstad, 1939

©  Willem van der Walt

Les Semboules

Augustus, 2016

www.loertoer.wordpress.com

Beelde

Motifs Art Nouveau  –  lasauterelletactile.blogspot.com

Deco-poster  –  fr.dreamstime.com

Deco-beeldhouwerk –  splendidhabitat.com

Lautrec-poster  –  bexsimon.com

Portret van Mquis D’Affitto – wikipedia

Mutual-gebou  –  wikipedia

Paul Castela :  Splendeurs de Nice (Editions Gilletta, Nice. 1991) 

Advertisements

Tagged: ,

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: