FRéJUS – Forum de Julii

Sy beste vriend, onder andere, dolk vir hom dood in die Forum van Rome.  ‘n Jaar later in Provincia, ver van Rome, eer die krygsveterane van Gallië vir hom:  ‘n dorp aan die suidkus kry sy naam.  Dié gebaar was seker meer as polities onkorrek, seker in blatante verset teen wat met hulle geliefde leier gebeur het en veral ook wáár.  Nêrens elders is ‘n plek destyds na Julius Caesar vernoem nie.  Net ‘n maand in die middel van somer dra die naam en, later, posisies van leierskap.   Die naam Forum van Julius het mettertyd gekrimp tot akroniem − Fréjus.

Julius Caesar 100 - 44 c. C - dalk een die enigste beelde van hom in sy tyd gemaak

Julius Caesar 100 – 44 c. C – dalk  die enigste beeld van hom in sy tyd gemaak

Amfitear, Fréjus - 'n 18de-eeuse ets

Amfiteater, Fréjus – ‘n 18de-eeuse ets

Ek staan bo die perfekte elips van die amfiteater, wat die Romeinse argitekte so flink reggekry het.  Dit is nie ‘n rugbyveld nie;  dis meer intiem.  Hier kan jy in jou verbeelding sien dat die verwoede bulle se horings klam is terwyl jong mans rats oor hulle heen en weer rits.  Van hier kan jy die gladiator se uitdrukking in sy oë sien:  “Ons wat op sterwe staan, o Caesar, saleer u.”  En dit sou Caesar self gewees het, behalwe dat die amfiteater eers 100 n. C. opgerig is.  Ek troos my −  ek sou gestaan het waar hy gestaan het en die spoke van die gladiators is steeds daar.  Dit is eers in die vierde eeu na Christus wat sulke bedrywighede verbied is.

Ek staan waar hy sou gestaan het ...

Ek staan waar hy sou gestaan het …

Die amfiteater is in 1840 tot nasionale denkwaardigheid verklaar, maar die deeglikste argeologiese werk is eers vanaf 2005 onderneem.  Die stadsvaders het intussen besluit dat ‘n stadium vir hulle meer geld kan inwin as die ruïnes en die plek is omgeskep.  Tog is hulle trots op die geskiedenis en die oorblyfsels staan nog stoïs daar.  Huidig is daar stiervegters (ja, nagenoeg  600 kms van Spanje af!) en hulle veg seker net so hard teen die dierebeskermers.

Gang om die amfiteater

Gang om die amfiteater

Stierskerm in die amfiteater

Stierskerm in die amfiteater

“Water maak die stad”, skryf Pliny, die Romeinse historikus.  En op min plekke in Provence is ‘n meer merkwaardige akweduk gebou as in Fréjus.  Die dimensies, deur argeologoé vasgestel, is ongelooflik  –  die akweduk het 40 kilometer van die berge gestrek.

Die ruïnes van die akwedukte is veel ouer as die amfiteater, heelwaarskynlik in Caesar se tyd opgerig, want sonder water …  Stene wat hier gestapel is, aangedra en gepak is, is deur die oorwonne volke van Gallië gedoen.  Caesar het die laaste beduidende veldslae agt jaar voor sy dood geveg.

Romeinse akwedukte, Fréjus

Romeinse akwedukte, Fréjus.  Let die nou watervoor bo.

Hulle staan daar, die akwedukte, tien-meter goudbruin gestaltes, ‘n falanks van ou reuse.  Kyk mooi, sien jy dat bo, waar die watervoor was, is die breedte nie eers ‘n meter nie.  Daar moes natuurlik voerpype van ‘n aard tussen die stapels gewees het.    Onder hulle woel die moderne verkeer soos muise.

Gebou met slawehande

Gebou met slawehande

Meer as die gemoderniseerde amfiteater het die akwedukte my teruggevoer.  Hulle is meer primitief, nie argitektonies nie, laat mens dink aan die oudste rotsstapels wat die oermens bedink  het.  Hulle is ook die stempel van die magtige Romeinse teenwoordigheid, deur Europa en die Midde Ooste.

Reuse ...

Reuse …

 

© Willem van der Walt

Fréjus, Maartmaand, 2016

www.loertoer.wordpress.com

Bronne

Dictionnaire de la Provence et de la Côte d’Azur.  Larouse, Paris. 2002

L’amphithéâtre de Fréjus, pamflet van die Fréjus toeristekantoor

Julius Caesar, Wikipedia

Beeld van Julius Caesar, Wikipedia

Foto’s :  Stéphane Mader

 

 

 

 

 

 

Advertisements

Tagged: , , , ,

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: