Art Deco in Nice – die goue jare

Ek loop op die spoor van Art Deco in Nice, die ontwerpstyl wat die eerste keer in 1925 deur die argitek Le Corbusier so genoem is.  Teen 1966 is dié naam vir die nuwe styl wat uit die Belle Epoque  gevloei het,  meer algemeen gebruik. Maar dit was die verskyning in 1968 van die eerste boek oor die onderwerp, Art Deco Of The  20’s And 80’s,  van die historikus  Bevis Hillier, wat die styl finaal sy etiket gegee het.

Teen daardie tyd het Art Deco hom reeds deeglik laat geld en verandering gebring. Neem nou maar die  monumentale, vierkantige wolkekrabbers wat vanaf die 1880’s in Chicago en New York verrys het.  Met die koms van die Art Deco-ontwerpstyl is die hoekigheid van sulke bouontwerpe versag.

La Rotonde, 1929

La Rotonde, 1929

La Rotonde, een van Nice se praggeboue, wat in 1929 deur Georges Dikansky ontwerp is, is ‘n  uitmuntende voorbeeld van  die Art Deco-ontwerpstyl. Die ronding van die gebou lei die oog met ‘n kurwe van 180 grade langs. Kleurryke muurpanele, hoog bokant straatvlak, lok die  oog verder en wat jy sien, skep behae. Kenners  meen die tradisie van muurskilderye en –versiersels kom uit Alsace. In Kaapstad spog die Ou Mutual-gebou, ‘n  Art Deco-juweel, met ‘n muurpaneel van historiese beeldhouwerk net bo straatvlak.

La Rotonde - detail

La Rotonde – detail

Ná ‘n gesoek, vind ek La Palais Marie, nóg ‘n Dikanksy-ontwerp, maar die populierbome  langs die straat belemmer die uitsig sodat ek die gebou helaas nie in sy geheel kan sien nie. Wat hier merkwaardig is, is die wyse waarop die gebou hom tot die derde verdieping van pilasters bedien – vierkantige steunpilare wat gewoonlik omtrent een derde van sy breedte by ‘n muur uitsteek  en soms alleen as versiersel dien. Hulle is sterk en eenvoudig en omraam die blommotief van die vensters op die vierde verdieping.  Die ingang is ‘n toonbeeld  van Art Deco en kenners meen die  gietysterontwerp is Assiries van aard.

Palais Marie (1929) - pilasters en balkonne

Palais Marie (1929) – pilasters en balkonne

Palais Marie - die Ingang

Palais Marie – die Ingang

Nóg ‘n George Dikansky-ontwerp is La Monada, ‘n klein, wit eenverdiepinggebou, kennelik ‘n privaat woning, wat aan die strand pronk. Wanneer jy voor die gebou staan (Pasop net vir die verkeer agter jou!) meld ‘n uiteenlopende ervaring hom aan.   Regs is La Monada  ‘n toonbeeld van  ‘n  ontwerp wat tot  lyn en kurwe gestroop is en links La Villa Houvilla, ‘n ontwerp uit die Belle Epoque wat spreek van oordaad, kompleet  met ‘n koepel en  goue versiersel  aan  elke hoek – en moenie die  kiriatied miskyk nie. Die twee geboue vorm die skrilste argitektoniese kontras  wat ek nog naas mekaar gesien het. ‘n Argitek neem gewoonlik die omgewing waarin sy ontwerp tot stand sal kom in aanmerking, maar Dikansky, ‘n andersdenkende baanbreker se uitgangspunt was anders.

La Monada (regs) La Villahou Villa (links)

La Monada (regs) La Villahou Villa (links)

Kiriatied

Kiriatied

 

Georges Dikansky (1888-1963)

Georges Dikansky (1888-1963)

Seker die bekendste Art Deco-paleis in Nice is die Palais de la Méditerranée, ontwerp deur Charles en Marcel Dalmas. Dis in 1929 as ‘n casino opgerig. Dit staan aan die strand, binne loerafstand van die Negresco, die  blinkste juweel  van Belle Epoque-argitektuur en seker die duurste verblyfplek aan die Côte d’Azur.

Palais de la Mediterranée

Palais de la Mediterranée

Ek is bevoorreg om in die Med rond te stap en foto’s te neem. ‘n Vriendelike kelner lig my in dat wat ek vandag om my sien ‘n floue afskynsel is van  die oorspronklike casino voordat die eienaars boukontrakteurs ingestuur het om  die plek drasties te verander. Ou foto’s teen die mure herinner mens aan  hoe pragtig die plek  destyds gelyk het, met ‘n  suiwerheid van lyn en simmetrie wat seker net deur in die Chrysler-gebou in New York geëwenaar word.

Die Swembadbalkon

Die Swembadbalkon

Die Med is steeds ‘n lus vir die oog –  die vergestalting van elegansie, met sy ruim sitkamers, hysbakke, gange en  die ruim swembadbalkon wat onder  majestueuse  boë op die see uitkyk. Die kleurskema behels hoofsaaklik herfsskakerings, intiem en smaakvol. Al wat van die oorspronklike casino oorgebly het, nou ‘n spoghotel, is die treffende fasade waar Art Deco-ontwerp ‘n hoogtepunt bereik.

Die Casino voor die hotel

Die Casino

 

© Willem van der Walt

April, 2014

www.loertoer.wordpress.com

Foto’s: Willem

Die Med-fasade – fr.wikipedia.org

Die Casino – La Cote d’Azur, Bilas, Rosso [Telleri, Paris]

 

Met dank aan Mike Oberholzer.

 

Advertisements

Tagged: , , , ,

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: