Die Kasteel en die forte van die Côte d’Azur

Die Kasteel de Goede Hoop, Kaapstad, is soos geen ander gebou in ons geskiedenis.  Dit is ons oudste koloniale gebou, en nêrens anders sien mens iets soortgelyks nie. Maar by die forte van die Côte d’Azur kom mens agter dat ons Kasteel tog deel was van ‘n genre, dat dit diep in Europese militêre argitektuur verwortel is.

Die Kasteel de Goede Hoop, Kaapstad

Die Kasteel de Goede Hoop, Kaapstad

Die vyfhoekige fort of kasteel sien mens selde aan die suidelike kus van Frankryk.  Die een wat ek van weet, maar nog nie besoek het nie, is Fort Lamalgue (gebou 1764 – 1789) in Toulon.  Ek wonder of die skaarsheid ‘n kwessie van tyd was.  Het die Franse generale besluit, Dis nie nou tyd vir estetika nie; die seile van ons vyand se skepe wapper al op die gespanne seelyn ?  Wat my wel opval, is die binnewaartse leun van die mure, die begin van ‘n piramide.  Die bolwerke is dieselfde en daar is by elkeen ‘n kloktoring.  Ons klok is nog voor die 18de eeu in Amsterdam gegiet.

Fort Carre, Antibes

Fort Carre, Antibes

Fort Carré staan dramaties op ‘n klein kaap in Antibes – die naam beteken vierhoekig.  Dit is al onder Henri III in 1565 opgerig.  ‘n Honderd jaar daarna, het Vauban, van die mees geëerde militêre figure in Frankryk, die fortversterk.  Daar was rede:  die Engelse. Ons Kasteel is seker vir presies dieselfde rede opgerig.  In Fort Carré  se lang geskiedenis dwaal  daar ‘n gerug dat Napoleon self vir ‘n kort ruk in die 1790s hier aangehou is.

Die klooster-fort op die eiland St. Honorat naby Cannes is in die middeleeue opgerig, vir eeue deur monnike asook soldate beman, ‘n interessante geskiedenis.

Fortified Monastery 1.jpg

Die klooster-fort, St. Honorat

Vauban, as die maréchal van die land onder Louis XIV, het diep spore gelaat.  In Toulon, die hawestad wes van Cannes, is nog forte deur hom daargestel.  FortSaint-Louis, gebou tussen 1692 en 1699, staan wag oor die baai waar Frankryk vandag ‘n groot en belangrike vloot- en lugmagbasis het.  Ag jaar na die fortgebou is, is Toulon ‘n maand lank in ‘n hewige sege betrokke.  En die geskiedenis het nie daar loop staan nie.  In die Tweede Wêreldoorlog het die Franse Weerstand ‘n reeks oorlogskepe in die hawe laat sink.  Dit het die pogings van die Nazis erg beduiwel.

Fort St Louis, Toulon.  Let die oorlogskip.

Fort St Louis, Toulon. Let die oorlogskip.

In Villefranche, oos van Nice (die naam beteken stemgeregtig), staan daar nog ‘n fort, seker die grootste wat ek nog gesien het.  Die reuse mure is meters dik en die binnewaartse lê van die mure, sê hulle, is ‘n manier om die kanonballe van vyandelike skepe weg te laat skram.  Vandag is daar binne die mure ten minste twee restourante, ‘n paar kunsgalereie en ‘n tuin met ‘n eerbetoon aan Jean Moulin, die leier en martelaar van die Franse Weerstand.

Villefranche

Villefranche

Nog ‘n groot verskil tussen ons Kasteel en die forte van die Côte d’Azur is die woorde van ‘n bejaarde Kaapse toergids :   « Van dié Kasteel se bolwerke is nog nooit ‘n enkele skoot in woede gevuur nie. »  Hy sê dit met trots.  Die trots van die Franse, wanneer hulle oor die forte gesels, kom uit ‘n ander bron.

© Willem v.d. Walt

Dins 22 Januarie 2013 

http://www.loertoer.wordpress.com

Bronne 

Kasteel – phase.com

Ander beelde –  Willem

 

Advertisements

Tagged: , , , , , , , , , , , , , , ,

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: