Die Wes-Kaap en die Blues

Daar sal dié wees wat my dalk sal kwalik neem dat ek die Blues in Afrikaans bevorder.  Ek nooi hulle vir ‘n geskiedkundige gesprek.  As daar teenbewyse vir my siening is, laat weet.

Tafelbaai 19de-eeu

Tafelbaai 19de-eeu

In die 1860s, ná die Amerikaanse burgeroolog, het verskeie skepe in Kaapstad van Amerika arriveer met groepe musici wat die verbeelding van ons mense aangegryp het (verwys Daar kom die Alabama!).  Hulle het die Mardi Gras-optog vanuit New Orleans hier gelaat.  ‘n Vereenvoudiging, besef ek wel, want daar is ook Indonesiese elemente in die vorm. Vandag noem ons dit die Klopse, ‘n hoogswaardeerde en innemende deel van die volkskultuur van Suid-Afrika. Terloops,  dié optog is in Venezuela ook gelaat, in Rio en, tot ‘n mindere mate, in Argentinië m.a.w. deur die Atlantiese Kring.  Hierdie navorsing moet nog gestewig word.

Die Kaapse Klopse

Die Kaapse Klopse

Maar dit is nie al nie.

Hulle het sekere liedjies hier gesing.  En ons mense het dit gehoor en dit het in hulle harte ingekruip.  Die vorm was die Blues.  Kyk, byvoorbeeld, na dié:

If Blues were whisky, I’d be drunk all the time

     Yeah, if Blues were whisky, I’d be drunk all the time

     It takes so long

     To get you off my mind.

Vergelyk dit met:

Kelkie sonder voet

Ja, die kelkie sonder voet

Daar’s ‘n lag op my lippe

Maar ‘n huil in my gemoed.

Die laasgenoemde is in die laat-19de eeu deur Anoniem geskryf.  As daar iemand is wat my na ‘n digter beeld in die Afrikaanse taal kan verwys, laat weet:  Waar is daar slegs drie woorde wat ‘n wêreld skep?

Die vorm het bly staan.  Dit is deur Boerneef gebruik, deur Van Wyk Louw en ekstensief deur Ronnie Belcher uitgebou.

N.P. Van Wyk Louw

N.P. Van Wyk Louw

Hulle sou dit nie Blues noem nie, maar dit is wat dit is:  die herhaling van die eerste reël, die toppunt en terugkeer.  Die Blues, meen ek, het op eie bodem bestaan voor daar ‘n letterkunde in die Afrikaanse taal was.

Blou man en sy kitaar

Blou man en sy kitaar

© Willem van der Walt

Junie, 2013

www.loertoer.wordpress.com

Beelde

Skepe in Tafelbaai – iziko.org.za

Die Klopse – roomsforafrica.com

Van Wyk Louw  –  www.mieliestronk.com

Grafiek – Willem 

Advertisements

Tagged: , , , , , , , , , , , , , ,

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: